Right to Challenge: geen sprint, maar een marathon

Afzender Right to ChallengeDatum 19-03-2018

‘Uitdaging!’ Of toch liever: ‘onderop', 'beweging’ of ‘samenwerking’? Ruim vijftig wijsvingers van deelnemers tikken snel de eerste associatie bij het begrip ‘Right to Challenge’. Het resultaat vormt op het beeldscherm een interactieve wordcloud. En interactief zal het de hele middag blijven. Het Humanity House zit vol actieve burgers, wethouders, ambtenaren en belangstellenden die op 15 maart naar Den Haag zijn afgereisd voor een themabijeenkomst over Right to Challenge en Right to Bid. De bijeenkomst is georganiseerd door het programma Versterking lokale democratie en bestuur van het ministerie van BZK.

Programmamanager Boudewijn Steur ziet dat er een nieuwe tussenruimte ontstaat tussen inwoners en overheid. Dat gebeurt ook voor zijn eigen voordeur. Hij beseft dat veel bewonersorganisaties al véél verder zijn dan ‘Den Haag’. "We gaan hier dan ook niet opnieuw het wiel uitvinden, maar brengen netwerken samen, en horen graag wat jullie graag zien welke bijdrage de rijksoverheid kan geven aan de ontwikkelingen die al lopen. Dat is ook de achterliggende doelstelling van deze middag".

Met een serie pitches stellen de bewoners hun initiatief voor. De variëteit is groot. Wat voor intitatieven zijn er? Informatieloketten, wijkleercentra, afvalinzameling, groenonderhoud, zorg en wijkontwikkeling in algemene zin.

En er zijn verschillende rode draden. Elk initiatief heeft bijvoorbeeld weerstand moeten overwinnen bij het gemeentelijk apparaat. Bewoners doen dingen ook altijd anders dan professionals.. Waarom zou je in een zwembad geen buurtfeesten mogen organiseren? Waarom moeten eenzaamheid, zorg en een schone straat in aparte kolommen zitten? Buurtinitiatieven kijken vaker integraal.

Er is veel behoefte aan flexibiliteit in de ambtelijke organisatie. Politici staan inmiddels wel in verbinding met bewonersinitiatieven. Maar voor ambtenaren is het vaak ingewikkelder om vanuit de leefwereld te denken en te handelen. Toch zijn zij de sleutel omdat zij verbinding kunnen leggen tussen burgers en politiek.

Tussen de pitches door werd, onder leiding van Victor Vlam gedebatteerd over prikkelende stellingen. Bijvoorbeeld over de stelling: ‘Het Rijk moet zich niet bemoeien met Right to Challenge, het is een lokale aangelegenheid’. Gelukkig (voor de organisatoren) werd deze stelling niet door de hele zaal onderschreven. Wél vonden de meeste deelnemers dat het Rijk vooral een faciliterende taak had. Het rijk kan ontwikkelingen mogelijk maken door middel van wet- en regelgeving, kennis vergroten door onderzoek te doen, expertise met elkaar in verbinding brengen.

Dat gaat BZK zeker doen en er is nog een lange weg te gaan. Dat sloot mooi aan bij de bijdrage van Kristel Jeuring van het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners. Zij presenteerde lessen uit het Verenigd Koninkrijk over Right to Challenge en de belangrijkste daarvan is: "Een gemeente uitdagen is geen sprint, maar een marathon, je hebt uithoudingsvermogen én doorzettingsvermogen nodig", was haar ervaring.

Tijdens de gehele middag was artiest Willemijn Lambert bezig om een visuele vertaling te maken van de presentaties, pitches en debatten. Het resultaat is een prachtige Nederlandse landkaart geworden met initiatieven door het hele land, zie de afbeelding.

Na de wrap-up werd gelijk gestalte gegeven aan de opdracht om kennis en expertise te delen tijdens de netwerkborrel.

Doelgroep