U bent hier

Regelbelemmering

Aanpak regelbelemmeringen

Waar voor de aanpak van maatschappelijke vraagstukken voorheen naar de overheid werd gekeken, zien we steeds meer hoe burgers zelf met creatieve oplossingen komen. Denk hierbij aan energiecoöperaties, gezamenlijke inkoopcombinaties, burenhulp, buurtcoöperaties of het beheer van een speeltuin. Het zijn initiatieven die zich vaak niet beperken tot één (beleids)domein en andere organisatievormen kennen dan waar de overheid bekend mee is. Dit stelt de overheid voor nieuwe uitdagingen waarbij de overheid ruimte geeft aan maatschappelijk initiatief, dit stimuleert en faciliteert en niet in de weg zit met onnodige regels en procedures.

Focus 2015

BZK draagt bij aan de kennis over en ruimte in regels. Bijvoorbeeld met de publicatie ‘Tussen wil en wet’ dat gaat over maatschappelijke initiatieven en regelgeving. Verder verschijnt dit jaar nog een (online) publicatie waarin tips, tricks en uitleg omtrent regels wordt gegeven omtrent het faciliteren of het doen van vrijwilligerswerk. Dit om te voorkomen dat beschikbare ruimte in regels niet wordt benut omdat wordt gedacht dat er allerlei administratieve eisen zijn waaraan moet worden voldaan, terwijl dat niet zo is.

Verder verkent BZK  dit jaar de belangrijkste knelpunten voor maatschappelijk initiatiefnemers, vrijwilligers en sociaal-ondernemers. Hierbij zoeken wij samen met het veld van overheden en maatschappelijke initiatieven naar oplossingen. Onze focuspunten zijn: belemmerende (kwaliteits)eisen, (h)erkenning voor maatschappelijk initiatief en sociaal-ondernemers en het experimenteren met het opruimen of buitenwerking stellen van regels. 

Belemmerende kwaliteitseisen

Hoge kwaliteitseisen zijn één van de frustraties van initiatiefnemers. Elk initiatief, ongeacht de omvang, moet nu voldoen aan dezelfde kwaliteitseisen. Een startende of kleine wijkgerichte activiteit moet aan dezelfde vakeisen voldoen als een grote commercieel en professioneel uitgevoerde activiteit. Hierdoor worden net startende initiatieven geconfronteerd met eisen omtrent de kwaliteit van arbeidsomstandigheden, hygiëne en brandveiligheid, , administratieve eisen en vereiste certificering. Veel kleine initiatieven  komen daardoor niet of moeizaam van de grond. BZK verkent daarom de mogelijkheden om in wet- en regelgeving een onderscheidt te kunnen maken in activiteiten, waarbij rekening wordt gehouden met de omvang en de impact van deze activiteiten.

(h)erkenning

Social Enterprise Nederland concludeert in haar laatste monitor dat de grootste behoefte onder sociaal-ondernemers bestaat uit herkenning en erkenning. Zij worden in Nederland vaak nog niet begrepen en worden gezien als commerciële speler of juist een goed doel. Zij bevinden zich precies op het kruisvlak publiek en privaat. Om deze sector te stimuleren verkent het Ministerie van BZK de mogelijkheid van een bijzonder regime voor maatschappelijk initiatief (waaronder sociaal ondernemers). Vanwege dat regime kunnen voor maatschappelijke initiatieven speciale regels in werking treden en/ of juist uitzonderingen worden gemaakt. In samenwerking met diverse maatschappelijke initiatieven wordt een bijzonder statuut ontwikkelt en beproefd dat ruimte moet geven in de benadering en beoordeling van een maatschappelijk initiatief door overheden en financiële instellingen.

Experimenten

Naast de inzichten die er al zijn over belemmerende regels, is er nog veel onduidelijkheid wáár het dan precies knelt en wat daarvoor de oplossing kan zijn.. Daarop is het experimentenprogramma Ruim op die regels! o.l.v. Platform31 gericht waaraan elf maatschappelijke initiatieven met negen gemeenten het experiment met elkaar zijn aangegaan.  Thema’s die voorbijkomen: maatschappelijk aanbesteden, regelluwe zones, fiscaliteit en aansprakelijkheid. Ook met de onlangs aangekondigde Experimentenwet wil de Minister van BZK gemeenten de ruimte geven om tijdelijk te experimenteren met alternatieve regels en bestaande wet- en regelgeving buiten werking te stellen. Het past daarmee niet altijd in de regels en procedures zoals die ooit door de overheid zijn opgesteld. Steeds meer zien we hoe burgers zich organiseren en zelf zorg dragen voor de mensen om zich heen en hun eigen leefomgeving. De alternatieven voor bestaand publiek aanbod (zoals zorg- en energiecoöperaties, gezamenlijke inkoopcombinaties, gezamenlijke burenhulp of het beheer van een speeltuin e.d.) zijn talrijk. Mensen weten met behulp van sociale media en individuele netwerken aanbod te organiseren dat aansluit op hun behoeften. Waar vroeger voor de aanpak van maatschappelijke vraagstukken naar de overheid werd gekeken. Mensen weten met behulp van sociale media en individuele netwerken een nieuw aanbod te organiseren dat vaak beter aansluit op hun behoeften.