U bent hier

Wereldkaarten van buurtbewoners

Wereldkaarten van buurtbewoners
Door: 
Nies Medema
21-09-2015
Geplaatst in: 
Foto: 
Nies Medema

Migratie en urbanisering zijn belangrijke thema's in de 21ste eeuw, al was het maar omdat in de komende tien jaar nog eens 1 miljard mensen naar de stad gaan verhuizen. Veel buurtbewoners, ook die in Nederland zijn geboren, hebben internationale verwantschappen. Door die verwantschappen samen te verkennen en in beeld te brengen, verbinden we het hyperlokale aan de internationale dimensie die bewoners in hun levens en hun buurt hebben. Meestal gaat migratie over problemen, maar je kunt er ook iets moois van maken. Dat was het idee achter kunstproject Wereldkaarten in West www.worldmapping.info.

Een bijzonder fenomeen in het stadsleven van vandaag, is aan de ene kant de verbondenheid met de wijk en de straat, en tegelijkertijd de verbindingen naar (mensen in) andere werelddelen. Mensen zijn niet meer alleen gebonden aan de plek waar ze wonen, maar georiënteerd op andere plekken op de wereld. Door familiebanden, werk of reizen en door nieuwe technologie ben je op de plek waar je woont ook altijd verbonden met andere plaatsen, dichtbij (crèche, school, werk, familie en vrienden) maar ook verder weg (werk, familie en vrienden).

Verwantschappen

Het begon met een buurtkrant, die het bewonersplatform Erasmuspark wilde maken. Op hun verzoek trainde ik actieve oudere bewoners in mediavaardigheden en fotografie. Met mij leerden ze interviewen en artikelen schrijven en met Jutka Rona (www.jutkarona.com), die dat jaar 80 werd, leerden ze nog beter fotograferen.  

Wereldkaarten in West is een kunstproject dat voorkwam uit die trainingen. De kersverse reporters deden onderzoek en gingen met leuke buurtbewoners in gesprek over hun (migratie)geschiedenis en hun verwantschappen over de wereld. Daarvan maakten ze fotoportretten, verhalen en een krant. Een vormgeefster maakten van de hoofdpersonen een prachtige persoonlijke wereldkaart.

Buurtcultuur

Van de portretten en persoonlijke wereldkaarten maakten we een fototentoonstelling in Podium Mozaïek (www.podiummozaiek.nl),  een cultuurhuis dat precies in de wijk lag van de reporters. Bij die tentoonstelling waren persoonlijke wereldkaarten en lege wereldkaarten als placemats neergelegd in het restaurant van Podium Mozaïek, met een korte uitleg over hoe je zo’n wereldkaart kon maken. Dat zorgde weer voor verrassende gesprekken tussen tafelgenoten.

Reizende tentoonstelling en workshops

Die tentoonstelling reisde door Amsterdam en deed onder meer de Blije Buren (www.blijeburen.nl) aan, De Meevaart (www.meevaart.nl), Museum Perron Oost (www.museumperronoost.nl)  en de stichting Scholing, Werk en Uitvoering (www.stswu.com) in Amsterdam Zuid Oost. Zo hebben meer dan 250 Amsterdammers met elkaar persoonlijke wereldkaarten gemaakt. Ze hebben met elkaar gesproken over hun herkomst, hun reizen, hun buren en andere verwantschappen.

Heimwee-diner

In De Meevaart in Amsterdam Oost organiseerden we een heimwee- en fernweediner met zo’n 50 buurtbewoners. Ze kookten gerechten die hen dierbaar waren en waarbij een verhaal hoorde. Moustapha El Jarmouni maakte de stenen paella die zijn moeder vroeger voor haar kinderen kookte. Er was weinig geld in ons gezin, en in plaats van vis en garnalen gebruikte zijn moeder stenen en schelpen uit de zee om de bouillon voor de paella te maken.

Maak je eigen wereldkaart

Omdat we een website hebben gemaakt, kan nu iedereen die dat wil zijn of haar eigen persoonlijke wereldkaart maken. Ze worden al gebruikt voor diners aan huis, maar het staat natuurlijk iedereen vrij weer een eigen tentoonstelling te maken van zijn of haar eigen wijk en wereld.