U bent hier

Regels verander je door samen te gaan knutselen

GZZ bijeenkomst
Door: 
Frans Soeterbroek
07-11-2014
Foto: 
Sebastiaan ter Burg

Vorige week kwam in het nieuws dat de gemeente Hollandse Kroon 80% van de regels uit de APV gaat schrappen onder het motto ‘dat kunnen de mensen zelf wel onderling regelen’. De reacties op de sociale media waren grotendeels positief: ‘weg met de regelzucht’. Maar ik las ook verontruste reacties als’ dat gaat een hoop bomen de kop kosten’ en ‘de gemeente zegt: zak allemaal maar in de stront”. Die kritische reacties leggen een belangrijk probleem bloot: gemeenten die denken dat ze burgers een plezier doen door zonder overleg met diezelfde burgers regels af te schaffen of te verbeteren zullen bedrogen uitkomen. Zeker waar gesleuteld  wordt aan regels die betrekking hebben op de onderlinge relaties tussen inwoners is het oerstom om die vanachter het bureau te gaan veranderen. Dat doe je in dialoog met je inwoners.
Dat doet mijn gemeente Utrecht toch beter. Afgelopen donderdag  organiseerde ze een oploop om de stad mee te laten denken over  aanpassing van het aanbestedingsbeleid over het werken met buurtbegrotingen  en over de opzet van een initiatievenfonds door 2 andere regelingen samen te voegen.  De gemeente nam daarmee het stokje over van het initiatief dat wij met ons netwerk van Utrechtse ruimtemakers juni jongstleden hadden genomen. Met de opbrengst van dit initiatief in de hand konden we een volgende stap zetten. Daar vallen al een paar mooie lessen uit te trekken die ook elders toepasbaar zijn.

Het wringt en het schuurt
Wie denkt dat zo’n proces alleen maar mooi en harmonieus is komt bedrogen uit. Want er komt heel wat op tafel dat pijn doet en oplossingen die alleen maar geweldig zijn vind je zelden. Zo zie je dat er in zo’n dialoog op zoek wordt gegaan naar onderliggende mechanismen van ervaren problemen onder het motto  ‘je kunt regelingen wel aanpassen maar als je niet….. wordt het nooit wat”.  Zo kwam er in de gesprekken waar ik zelf bij zat indringend op tafel dat de gemeente voor initiatiefnemers vaak wordt ervaren als hindernisbaan in plaats van meedenkloket. En de manier waarop de gemeentelijke vastgoedorganisatie is georganiseerd lijkt geen stimulans voor zelfbeheer van buurthuizen.
Het is belangrijk samen een balans te vinden tussen ‘daar moeten we ook wat mee’ en ‘we kunnen niet alles er bij halen’. Dat lukt alleen als de gemeente zich kwetsbaar opstelt en dingen die intern gevoelig kunnen liggen niet afschermt.  Je hebt juist een dialoog waarin het mag wringen en schuren tussen ambtenaren, burgers en politici nodig om oude gewoontes los te weken.

Niet in rondjes gaan draaien maar knutselen
Het onoplosbare probleem met een dialoog over regelgeving is dat je nooit iedereen daarbij kunt betrekken. De neiging is wel de kring steeds groter te maken met twee risico’s: het schiet niet op want het begint steeds weer van vooraf aan en het aantal invalshoeken en meningen neemt alleen maar toe. Dat zag ik afgelopen donderdag ook gebeuren. Mijn ervaring is dat je dat op twee manieren oplost. Allereerst door het vormen van een groep mensen uit de samenleving die relevant is voor het betreffende regelsysteem en daarbinnen een goede afspiegeling van belangen vormt. Je zult zien dat zo’n groep elkaar razendsnel vindt en het juist niet alle kanten opschiet. Daarnaast is het de kunst om niet te proberen in 1 keer alles goed te doen. Je moet samen gaan knutselen aan de regels: schaven, schuren, uitproberen en dan weer een volgende stap. Dat voorkomt veel vertraging en teleurstelling en vergroot de wendbaarheid.

De koekoeksklok bij het grof vuil zetten
Aan het einde van de bijeenkomst werden er vervolgafspraken gemaakt. Drie van de vier vervolgactiviteiten worden getrokken door een ambtenaar en een door iemand uit de stad. ik zag bij ambtenaren dat ze behoefte hadden (of het gewoon logisch vonden) om de oogst van deze bijeenkomst mee te nemen, er zelf er mee door te gaan en over enige tijd weer wat terug te leggen aan een grotere groep mensen. Dat valt ten zeerste af te raden want de ervaring leert dat er dan buiten het zicht van de deelnemers aan deze sessies allerlei krachten gaan spelen waardoor alles veel langer gaat duren dan bedacht. En wat er dan naar buiten komt wordt onvoldoende herkend als iets wat men samen heeft bedacht. Ik heb dat eerder koekoeksklokparticipatie genoemd: het overheidsvogeltje komt naar buiten om meningen uit de stad op te halen en dan gaat het deurtje weer heel lang dicht. Die koekoeksklok moet echt bij het grof vuil wil het wat worden met dat samen knutselen of (wat duurder geformuleerd) met co-creatie.

http://deruimtemaker.nl/2014/10/20/regels-verander-je-door-samen-te-knut...

 

Reactie toevoegen

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.